Zurück in die Heimat

Aan het begin van deze eeuw besloten mijn vrouw en ik onze blik eens over de grens te werpen. We waren namelijk driftig op zoek naar een riant koophuis, maar in onze thuisstad Arnhem waren de huizen waar wij onszelf wel oud in zagen worden dermate aan de prijs, dat we onze zoektocht in eigen land al gauw staakten. Duitsland bood gelukkig uitkomst. Vrijstaande villa’s kostten er in die tijd slechts een prikkie en dan had je er ook nog een stukje grond bij met de afmetingen van een uit de kluiten gewassen sportcomplex. Groots een meeslepend wilden wij wonen, en dus vervoegden wij ons bij een makelaar in het pittoreske Elten.

Verhuizen naar Duitsland doe je natuurlijk niet zo maar. Daar denk je goed over na. Want eenmaal over de grens, dan wordt alles anders. Mariëlle en ik hadden de voors en tegens dan ook goed tegen elkaar afgewogen. Zouden we onze moeders gaan missen als we eenmaal in Duitsland woonden? Ik dacht het niet. Onze vrienden dan? Ben je gek, Elten - Arnhem doe je in een kwartiertje met de auto. Afstand was dus geen bezwaar en kinderen evenmin. Want die zouden we gewoon in Arnhem op school laten. Verhuizen naar Duitsland, prima, maar we zouden natuurlijk wel Hollanders blijven hè?

Met dit verhaal zaten we op een zonnige lentemorgen bij Georg Undfa aan tafel. We waren die week al het 13e Nederlandse stel dat hij ontving op zijn kantoor, zo vertelde de gemoedelijke Duitse makelaar. “Deutschland ist Heiss”, zo legde hij ons uit. En niet voor niets. “Alles war besser”, in Duitsland; de zorg, de scholen, de kroegen, het eten, de buren, de auto’s en ga zo maar door. Wij waren het helemaal met Herrn Undfa eens. En dus bladerden we al snel door vuistdikke brochures boordevol gigantische Duitse villa’s, landgoederen en kastelen.

Ons oog viel vrijwel direct op een imposante boerenstulp met ruim 30.000 ha grond in het buitengebied van het lieflijke Emmerich am Rhein. De woning was in topconditie, met nieuwe keuken, 3 badkamers, wijnkelder, dubbele ondergrondse garage, een guesthouse, paardenstallen, een zwembad in de tuin, aanlegsteiger voor een jacht en een statige oprijlaan omzoomd door eeuwenoude kastanjebomen. Het huis was echt te mooi om waar te zijn, zeker toen we de prijs zagen € 207.000,- k.k. Echt waar, voor deze Deutsche idylle werd niet meer gevraagd dan voor een beetje vol aangeklede Mercedes AMG. Wij wilden deze droom dus graag gaan bezichtigen.

Samen met Herrn Undfa togen wij de zaterdag erop naar Bauernhof Morgenstimmung, zoals de bewoners hun thuis hadden gedoopt. En het moet gezegd, de verkoopbrochure had geen woord gelogen. Morgenstimmung bracht ons in opperbeste stemming. Wij zagen Tom en Evy al rond galopperen op hun stoere Przewalski paardjes, ik zag mezelf al rondscheuren op zo’n grasmaaier met een stoeltje en Mariëlle zag zichzelf de 14 slaapkamers al schoonhouden (dat was inderdaad een aandachtspuntje, moest ik toegeven). Maar goed, wij waren er wel uit, wilden direct tekenen, wilden blijven slapen, wilden hier wonen, voor altijd!

Eenmaal weer thuis in Arnhem, in onze doorzonwoning, op de bank met een glaasje wijn, werden we weer wakker. Wonen in Duitsland? Doe eens even normaal. Dat is echt emigreren hoor. Je kunt niet daar wonen en hier leven. De kinderen zullen naar een Duitse school moeten, wij zullen lid moeten worden van een Duitse hockeyclub en op zondag zullen we op Duitse theevisite gaan. We zullen een Duitse schoondochter en Duitse schoonzoon krijgen. Duitse kleinkinderen met Duitse poepluiers. We zullen met een Duits accent Nederlands gaan praten, net zoals Prins Bernhard. En we zullen in oktober liters Duits bier moeten drinken, omdat dat zo gemütlich is. Met het kopen van een woning in Duitsland verkoop je je roots. En laten wij daar nu enorm aan gehecht zijn.

Het einde van het liedje was duidelijk. Wij bleven lekker in Arnhem. En anno 2011 zien we van al die Hollanders die 10 jaar geleden de grote stap wél waagden het gros weer zurück in die Heimat keren. Semigranten worden ze genoemd, het was allemaal toch niet zo makkelijk, dat aarden in Duitsland. Emigreren vonden ze destijds prima, maar Duitser worden wilden ze geen van allen. En daar kunnen ze op feestjes zo enorm grappig over vertellen. Over die fiets die nog teruggebracht moet worden, over je kont afvegen met een Duits voetbalshirtje, over niet mogen verliezen straks als het Eurovisie Songfestival in Duitsland wordt gehouden. Hou toch op met al dat valse sentiment. Dat is zó 1945. Duitsers zijn gewoon enorm cool. Loop maar eens door Berlijn. Bezoek Documenta in Kassel en ga dan kijken bij een concert van de 3J’s. Ben er maar trots op.

Gisteren skypte ik met een neef van me. Zijn vader, de oudste broer van mijn vader, emigreerde in 1952 naar Australië, samen met 16.000 andere Nederlanders. Hij verkocht zijn boeltje, pakte alles wat hij bezat in twee koffers, stapte op de boot met vrouw en drie kleine kinderen en kwam nooit weer om. Wedden dat hij destijds nog niet misschien overwogen heeft zijn kinderen in Breda op school te laten? Of dat hij op zondag lekker op bezoek ging bij zijn ouders? Natuurlijk niet. Die man had een droom en die maakte hij gewoon waar. Zonder zeuren, zonder terugkijken, zonder spijt. De echte emigrant is thuis waar zijn hart is. Niet waar zijn portemonnee het langst gevuld blijft.